Awraham: ten ze wschodu

Peter Paul Rubens, "Abraham Meets Malchizedek", ok. 1625r.

 

Tak Awraham jest określony w haftarze do parszy lech lecha. Nie jest on wspomniany z imienia, a więc to tradycja podpowiada nam, że chodzi właśnie o niego. Ze wschodu najczęściej przychodziło zło i kara – Babilończycy lub Asyryjczycy. Tym razem jednak mowa o sprawiedliwym, któremu Bóg pomagał na każdym kroku:

ב  מִי הֵעִיר מִמִּזְרָח, צֶדֶק יִקְרָאֵהוּ לְרַגְלוֹ; יִתֵּן לְפָנָיו גּוֹיִם, וּמְלָכִים יַרְדְּ–יִתֵּן כֶּעָפָר חַרְבּוֹ, כְּקַשׁ נִדָּף קַשְׁתּוֹ.

2 Kto wzbudził ze Wschodu tego, którego sprawiedliwość przyzywa na każdym kroku? Kto mu poddaje narody i upokarza królów? Kto uczynił ich prochem przed jego mieczem, słomą przed jego łukiem?.

ג  יִרְדְּפֵם, יַעֲבוֹר שָׁלוֹם; אֹרַח בְּרַגְלָיו, לֹא יָבוֹא.

3 On ściga ich, przechodzi nietknięty, na ścieżce, której jego stopy wcześniej nie znały

ד  מִי-פָעַל וְעָשָׂה, קֹרֵא הַדֹּרוֹת מֵרֹאשׁ:  אֲנִי יְהוָה רִאשׁוֹן, וְאֶת-אַחֲרֹנִים אֲנִי-הוּא.

4 Kto zdziałał to i uczynił? Ten, który wezwał pokolenia u początku. Ja, JHWH, jestem pierwszy, z ostatnimi również Ja będę!

Te wspaniałe wyczyny militarne to zapewne odniesienie do opisanej w parszy lech lecha walki Awrahama z pięcioma królami. Jest jasne, że według proroka zwycięstwo militarne jest jednoznaczne z opieką i wsparciem boskim. Jest to przykład typowej dla Biblijnej narracji historiografii religijnej, czyli opisu i interpretacji wydarzeń historycznych z subiektywnego punktu widzenia osoby religijnej, która wierzy, że Bóg jest Bytem kierującym wydarzeniami światowymi. W najstarszych tekstach jest to najczęściej dość limitowane do wydarzeń lokalnych, lecz z czasem spojrzenie autorów było coraz bardziej uniwersalne. JHWH przestał być jedynie lokalnym bogiem klanu Jisraela, lecz stał się Bogiem międzynarodowym, rozgrywającym wojny między narodami, używając ich jako narzędzi w wymierzaniu kar i nagród.

Prorok Jiszaja kontynuuje swoją misję pocieszania upadłego narodu, który  najprawdopodobniej wątpił w moc i potęgę „swojego” Boga. Przykład Awrahama i zapewnionej mu opieki boskiej ma dodać otuchy i wiary. Nie jest to łatwym zadaniem, gdyż, jak już pisałam wcześniej, z punktu widzenia wygnanych Żydów, ich bóg zwyczajnie przegrał z innymi lokalnymi bożkami. Trzeba było nie lada siły, wiary i elokwencji aby przekonać ich, że Bóg nigdy nie przestał się nimi opiekować, a tragiczne wydarzenia w historii narodu są wszystkie częścią większego planu. Prorok zapewnia:

ח  וְאַתָּה יִשְׂרָאֵל עַבְדִּי, יַעֲקֹב אֲשֶׁר בְּחַרְתִּיךָ; זֶרַע, אַבְרָהָם אֹהֲבִי.

8 Lecz ty, Jisraelu Mój Sługo, Jaakowie, którego wybrałem, z nasienia Abrahama Mego ukochanego;;

ט  אֲשֶׁר הֶחֱזַקְתִּיךָ מִקְצוֹת הָאָרֶץ, וּמֵאֲצִילֶיהָ קְרָאתִיךָ; וָאֹמַר לְךָ עַבְדִּי-אַתָּה, בְּחַרְתִּיךָ וְלֹא מְאַסְתִּיךָ.

9 Ciebie, którego uchwyciłem z krańców ziemi, wezwałem z najdalszych jej części, I powiedziałem: Ty jesteś Moim sługą, wybrałem Cię I nie odrzuciłem’;

י  אַל-תִּירָא כִּי עִמְּךָ-אָנִי, אַל-תִּשְׁתָּע כִּי-אֲנִי אֱלֹהֶיךָ; אִמַּצְתִּיךָ, אַף-עֲזַרְתִּיךָ–אַף-תְּמַכְתִּיךָ, בִּימִין צִדְקִי.

10 Nie obawiaj się, gdyż Ja jestem z tobą; nie trwóż się bo Ja jestem twoim Bogiem; Ja jestem źródłem twej siły, Ja cię wspomagam, Ja cię buduję Moją prawicą sprawiedliwości.

źródło: The Daily Telegraph

Słowa, które następują później są przepięknymi zapewnieniami o boskiej sprawiedliwości. Każdy z nas potrzebuje pewnej wiary, że złoczyńców dosięgnie kara, a sprawiedliwość zostanie wynagrodzona. Życie codzienne nie zawsze wspiera tę wiarę, nie jest więc dziwne, że rzadko kiedy prosta wiara (kara za życia za popełnione grzechy) może przetrwać zderzenie z rzeczywistością. Stąd przeróżne sposoby wyjaśniania tych realiów. Albo, że bóg tak na prawdę popiera działania danej osoby (np Saduceusze byli przekonani, że Bóg jest zadowolony z ich działań, gdyby nie był, to by zwyczajnie coś z tym zrobił. Nie wierzyli oni bowiem w życie pozagrobowe i karę/nagrodę po śmierci), albo, że istnieje jakiś inny, tajemny sposób wymierzania sprawiedliwości. Stąd wizje niebios i piekielnych ogni lub nauk o reinkarnacji.

Osobiście słowa te mogą być skierowane do każdego, kto cierpi w milczeniu i samotności z powodu niesprawiedliwości i zła innych ludzi. Wszyscy ci, którzy są gnębieni i przezywani, szykanowani i szkalowani. To swego rodzaju prorockie wezwanie „It gets better”. Oby znaleźli wsparcie ze strony Jiszaji, pod którego słowami podpisuję się obiema rękami, gdyż wyraża on i moje nadzieje:

יא  הֵן יֵבֹשׁוּ וְיִכָּלְמוּ, כֹּל הַנֶּחֱרִים בָּךְ; יִהְיוּ כְאַיִן וְיֹאבְדוּ, אַנְשֵׁי רִיבֶךָ.

11 Oto zawstydzą się i będą pohańbieni wszyscy gniewem pałający przeciwko tobie: staną się jako nic, i przeminą ci, którzy z tobą szukają zwady.

יב  תְּבַקְשֵׁם וְלֹא תִמְצָאֵם, אַנְשֵׁי מַצֻּתֶךָ; יִהְיוּ כְאַיִן וּכְאֶפֶס, אַנְשֵׁי מִלְחַמְתֶּךָ.

12 I choćbyś szukał tych co z tobą walczą, nie znajdziesz ich; będą oni jak nicość; ci, którzy wojny zaczynali z tobą, w niwecz obróceni będą.

יג  כִּי, אֲנִי ה’ אֱלֹהֶיךָ–מַחֲזִיק יְמִינֶךָ; הָאֹמֵר לְךָ אַל-תִּירָא, אֲנִי עֲזַרְתִּיךָ.  {ס}

13 Gdyż Ja, JHWH, twój Bóg, trzymam twą prawą dłoń, Ja mówię ci: ‘Nie bój się, Ja ci pomogę’. {S}
Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s