Czy mam sama siebie do góry nogami wieszać na Szabes?

Fot. Sebastian Adamus / Agencja Gazeta

 

Cepeliowskie, tandetne figurki Żydów dobrze pamiętam, bo mieszkałam parę lat w Krakowie. Parę dni temu zobaczyłam na blogu wnętrzarskim figurki „Żyda z grosikiem”, które właścicielka mieszkania dostawała z restauracji Anatewka. A dziś zobaczyłam ten artykuł w gazecie. Bladego pojęcia nie miałam, że jest tak źle. Ja rozumiem zabobony i przesądy… ale to jest jakaś surrealistyczny obraz nędzy i rozpaczy. Zawłaszczanie kultury innych dla własnych, niskich celów jest złem. Tak samo jak zakładanie pióropuszy indiańskich dla jakiejś mody, tak i powielanie stereotypowego i wypaczonego obrazu żyda dla zysku i jakiejś prywatnej zabawy jest niewłaściwe.

Akurat wczoraj widziałam też w tv urywek „tańca żydowskiego z butelką” gdzie jacyś ludzie z przyklejonymi pejsami i sztucznymi cicit (frędzlami związanymi z przykazaniem religijnym). Aż mnie skręciło… to nie jest kultura żydowska, to jest spłycanie i zawłaszczanie kultury innych, którzy nie mogą się bronić. Można się inspirować starymi „tańcami żydowskimi” (cokolwiek to znaczy), ale czy trzeba się przebierać „za żyda”? Po pierwsze – jedynie bardzo mała liczba Żydów wygląda tak, jak oni myślą, że żydzi powinni wyglądać. Czy nie można tańczyć „w cywilu”? Bez pejsów i robienia sobie jaj z cudzej tradycji i religii?

Ciekawe kiedy pojawią się w Polsce kluby sportowe z Żydem w szyldzie, jak to się dzieje w Stanach z zawłaszczaniem kultury Amerykańskich Indian („Red Skins” choćby).

„Żyda z pieniążkiem” można by uznać za etnograficzną ciekawostkę, gdyby nie skala zjawiska i jego paradoksalny kontekst: dawni Żydzi krwiopijcy wracają jako opiekuńcze duchy Polaków! Trudno oprzeć się odczuciu, że internauci nieświadomie odnoszą się do holocaustowej przeszłości, gdy „Żyd z pieniążkiem” zostaje „wrzucony do pieca” czy, w innej wypowiedzi, „schowany do szafy”. Nieświadomość opowiadających, którzy z podobnych asocjacji tych nie zdają sobie sprawy, świadczy o tym, jak głęboka jest wciąż w Polsce segregacja pamięci polskiej i żydowskiej. Spróbujmy sobie wyobrazić, że gdzieś na świecie wiesza się na szczęście Polaków katolików…

Porównanie to nie do końca pasuje, bo Polak – katolik jest zbyt mało wyjątkowy, by stworzyć taką samą aurę demoniczną. Wydaje mi się, że jedynie mniejsza grupa, często postrzegana jako inna, obca, a także grupa zbrutalizowana i pokrzywdzona może się odrodzić w takiej zmitologizowanej wersji, z dodaną otoczką zabobonów i pseudo-umiłowania. Mówię „pseudo-umiłowania” bo nie jest to zainteresowanie prawdziwą naturą danej grupy, ale jedynie własnymi wyobrażeniami na jej temat.

Jego obecność nie dziwi nikogo na internetowych stronach kwitnącego polskiego biznesu. Autor artykułu „Ucz się od Żyda” na portalu http://www.hotmoney.com zaleca powieszenie go obok indeksu Nikkei 225 obrazującego zmiany kursy akcji na tokijskiej giełdzie, bo „patrząc na te dwa obrazy, można się dużo nauczyć. Żyd podnosi monetę nieprzypadkowo! Podnosi i wpatruje się w nią, bo zastanawia się, co z tym pieniążkiem zrobić. Widać, że jego ruchy nie są szybkie, ale pełne refleksji niczym szachisty. (…) Ma sakiewkę pełną pieniędzy, ale ten jeden pieniążek też jest dla niego ważny”.

Tak… smutne to bardzo. Jak zwykle Żyd jest związany z pieniędzmi (czy ktokolwiek z tych ludzi wie, że przytłaczająca większość Żydów w przedwojennej Polsce to była biedota?). Żydzi historycznie byli zmuszani do pracy lichwiarza czy poborcy podatkowego… i to za co kiedyś był nienawidzony teraz jest wysławiany i wyrósł do poziomu demonicznego, tyle że tym razem mającego przynosić szczęście. A jak nie (bez zaskoczenia, bo przecież Żydom ufać nie można), to można go zawsze do pieca…

A co do zdjęcia (u góry) towarzyszącego wspomnianemu artykułowi… to sama nie wiem – czy mam się cieszyć, że Żydzi trafili pomiędzy Matką Boską i Papieżem? Święty Żyd? czy Żyd – Demon? Cienka linia…

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s